Ölüm haqqında yerli şəhadətnamə, tibbi arayış, balzamlaşdırma aktı, konsulluq icazəsi və tərcümələr — hər ölkə üçün siyahını ayrıca izah edirik.
Xaricdə vəfat baş verəndə ailə adətən eyni anda iki şeylə üzləşir: itki və tamamilə tanımadığı bir bürokratiya. Bu yazıda cənazənin Azərbaycana gətirilməsi üçün tələb olunan sənədləri sadə dildə sıralayırıq. Siyahı ölkədən asılı olaraq bir-iki bənd fərqlənə bilər, amma özəyi hər yerdə eynidir.
1. Vəfat baş verən ölkədə alınan sənədlər
- Ölüm haqqında şəhadətnamə — yerli qeydiyyat orqanı tərəfindən verilir.
- Tibbi arayış (ölüm səbəbi barədə) — xəstəxana və ya patoloq tərəfindən.
- Yoluxucu xəstəliyin olmaması barədə arayış — hava daşımaları üçün məcburidir.
- Balzamlaşdırma aktı — hazırlığı aparan ritual xidmət tərəfindən verilir.
- Tabutun möhürlənməsi haqqında akt — sink tabutun içindəkinin yalnız cənazə olduğunu təsdiqləyir.
- Polis arayışı — ölüm zorakılıq, qəza və ya şübhəli hal nəticəsində olubsa.
2. Azərbaycan konsulluğunun sənədləri
Yuxarıdakı sənədlər toplandıqdan sonra həmin ölkədəki Azərbaycan səfirliyi və ya konsulluğu cənazənin ölkəyə gətirilməsinə icazə verir. Konsulluq həm də mərhumun şəxsiyyətini və vətəndaşlığını təsdiqləyir — pasport itibsə, bu mərhələ bir neçə gün uzana bilər.
- Cənazənin daşınmasına konsulluq icazəsi.
- Mərhumun pasportunun ləğvi və ya təhvili barədə qeyd.
- Müraciət edən yaxın qohumun şəxsiyyət sənədi və qohumluğu təsdiqləyən sənəd.
3. Tərcümə və leqallaşdırma
Bütün xarici sənədlər Azərbaycan dilinə tərcümə olunmalı və notarial qaydada təsdiqlənməlidir. Haaqa konvensiyasına qoşulmuş ölkələrdə apostil kifayət edir; digər ölkələrdə konsulluq leqallaşdırılması tələb olunur. Bu fərqi əvvəlcədən bilmək bəzən iki-üç gün qazandırır.
4. Hava daşınması üçün sənədlər
- Aviaşirkətin yük sənədi (Air Waybill).
- Qablaşdırma və təhlükəsizlik bəyannaməsi.
- Gömrük bəyannaməsi — həm çıxış, həm də Bakıda giriş üçün.
Real müddət nə qədərdir?
Təcrübəmizdə Rusiya və Türkiyədən repatriasiya adətən 3–5 gün, Aİ ölkələrindən 5–8 gün, ABŞ və Kanadadan 7–12 gün çəkir. Ən çox vaxt itkisi konsulluq mərhələsində və tərcümələrdə olur — ona görə sənədləri paralel toplamaq vacibdir.
